"Istnieje litość dwojakiego rodzaju: Jedna małoduszna i sentymentalna, która właściwie jest tylko niecierpliwością serca pragnącego się jak najszybciej uwolnić od przykrych wzruszeń, wywołanych przez cudze cierpienie - nie jest to wcale współczucie, lecz instyktowne odsuwanie cudzego cierpienia od własnej duszy (...)"[*]. Słowa te, będące mottem powieści i jednocześnie fragmentem rozmowy między jej bohaterami, świetnie obrazują tematykę, z którą będziemy mieli do czynienia. Podobnie jak czytana podczas bezsennej nocy przez bohatera baśń o człowieku, który pomógł sparaliżowanemu, wziął go na plecy, po czym okazało się, że chory to okrutny czarownik, który go zniewolił i traktował jak zwierzę pociągowe, nie dając wytchnienia.

Książka ta jest historią o pomaganiu i jego konsekwencjach. Pewien młodzieniec zaprzyjaźnia się z bogatym człowiekiem i jego chorą córką - Edytą. Odkrywa, że jego obecność sprawia przykutej do fotela dziewczynie radość, napawa się nowym, ożywczym uczuciem: jest komuś potrzebny. Niestety, przegapia moment, w którym od jego osoby uzależnia się totalnie czyjeś samopoczucie, a nawet życie. Brakuje mu siły, dzisiaj bardziej adekwatnie jest powiedzieć: asertywności, by we właściwym momencie przerwać tę sytuację, nie uciekać się do kłamstwa, znaleźć rozsądne i honorowe wyjście z pokręconych stosunków.

"Niecierpliwość serca" czyta się bardzo dobrze, to książka inteligentna i zmuszająca do przemyślenia właściwego sposobu pomagania potrzebującym oraz sensu posuwania się do kłamstewek dla czyjegoś rzekomego dobra. Nie podobały mi się jedynie sformułowania opisujące chorą dziewczynę. Wszystko to brzmiało tak, jakby nie tylko bohater powieści, ale również jej autor myślał, że niedoskonałości ciała i ciężka choroba wykluczają Edytę z grona przedstawicielek płci pięknej, czynią z niej takie "niewiadomoco". Bardzo trudno mi było czytać te fragmenty, ale myślę, że może w czasach, gdy tworzył Zweig, było inaczej? Może niepełnosprawnych chowało się gdzieś po domach, odmawiając im prawa do życia, miłości, radości? Nie wiem.

---
[*] S. Zweig: "Niecierpliwość serca", przełożyła Zofia Petersowa, PIW, Warszawa 1988.

Znakomita powieść! Dawno nie czytałam tak dobrej powieści psychologicznej.

Autor podobno interesował się psychoanalizą - i to widać w tej książce. Bardzo wiarygodnie opisał uczucia młodego oficera, który czuje się osaczony przez miłość kalekiej dziewczyny. Nie może tej miłości odwzajemnić, ale litość i współczucie każą mu trwać przy dziewczynie.

Powieść wciągnęła mnie i przeczytałam ją z wielkim zainteresowaniem.